Gifmeter 2010
Mandarijntje? Of toch maar een stukje paprika?
Groente en fruit zijn gezond én lekker. Maar de Gifmeter 2010 van foodwatch, Milieudefensie en Natuur & Milieu laat zien dat die lekkernijen nog een stuk gezonder kunnen worden. Want de kans is nog steeds groot dat in uw stukje fruit of hapje groente restanten van giftige bestrijdingsmiddelen zitten.
Weet wat je eet
Gif hoort niet thuis op groenten en fruit. Daarom publiceren de drie organisaties voor de vijfde keer de jaarlijkse Weet wat je eet Gifmeter, gebaseerd op meetgegevens van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA). Op de website weetwatjeeet.nl kan iedereen zien hoeveel gif er in 2010 gemiddeld achterbleef op groente en fruit. En welke supermarkt zijn best doet om schonere producten te verkopen.
Vruchten plukken
Wat heeft 5 jaar Weet wat je eet Gifmeter opgeleverd? Supermarkten hebben hun inkoopbeleid aangescherpt en dat werpt zijn vruchten af. Sinds de eerste Gifmeter is het aantal gifsoorten op groenten en fruit aanzienlijk gedaald, van gemiddeld 2 naar 1,5 per product. De keren dat de nVWA een gezondheidsrisico constateerde is nog sterker verminderd, met bijna 70 procent.
Waarom (nog) een Gifmeter?
Omdat ons eten nog lang niet gifvrij is. Integendeel. Landbouwgif vervuilt nog steeds tweederde van onze groenten en fruit. Ook blijft onduidelijk wat de risico's zijn van cocktails van meerder gifsoorten op een stuk fruit of groente. Landbouwgif is slecht voor ons milieu, de planten en dieren die daarin leven en voor de drinkwaterkwaliteit. Bovendien is het niet nodig: telen met weinig of geen bestrijdingsmiddelen blijkt heel goed mogelijk.
Overschrijden? Mag best!
Mag dat zomaar, gifresten in ons eten? Ja, in veel gevallen mag dat. De overheid heeft zelfs wettelijk vastgelegd hoevéél gif er in groente en fruit mag zitten. Ook al is dat landbouwgif hormoonverstorend, kankerverwekkend of kan het de vruchtbaarheid aantasten. Nog vreemder is dat de nVWA pas ingrijpt als die wettelijke norm twee keer wordt overschreden. Dus pas als er twee keer zoveel gif op zit als toegestaan is.
Goed nieuws in 2010
Goed nieuws is dat de geteste groenten en fruit iets schoner waren dan vorig jaar. Prachtig is ook dat de nVWA dit jaar geen 16 maar 'slechts' 14 keer een gezondheidsrisico voor jonge kinderen constateerde. Toch is dat nog steeds 14 keer te veel. Zeker voor deze groep consumentjes, die net als zwangere vrouwen extra kwetsbaar zijn voor de effecten van gif in groenten en fruit.
Overheid treedt vaker op
Een duidelijke vooruitgang is ook de actiebereidheid van de nVWA. In 2010 trad ze wél op tegen de meeste overtredingen, nadat de Weet wat je eet-partners scherpe kritiek hadden op haar laksheid in 2009. Slecht nieuws is dat het aantal overtredingen in 2010 sinds vorig jaar steeg van 282 naar 307, vooral dankzij exotische producten van buiten Europa. Heeft u zin in een exotische maaltijd, laat groenten als sopropo of Chinese broccoli dan maar links liggen.In een Thaise kouseband werd de gezondheidsnorm zelfs met 2.623 procent overschreden!
Actie van Aldi
Druiven blijven ook in 2010 het slechtste jongetje van de klas. Op een gemiddeld trosje zitten al gauw vijf soorten landbouwgif. Maar er is hoop: uitgerekend discounter Aldi laat zien hoe het anders kan. Sinds een jaar legt de supermarktketen alleen nog biologisch geteelde druiven in zijn schappen. Bij Aldi vond de nVWA dan ook geen gifresten op druiven. Aldi weet dus hoe het moet. Nu de rest van zijn assortiment nog. Want dit is óók de super waar je in 2010 Spaanse komkommers kon kopen met twee zeer gevaarlijke insecticiden.
Nederland behoorlijk schoon
Nederlandse groenten en fruit zijn relatief schoon. De status van vervuiler in 2010 heeft ons land vooral te danken aan een partij giftige andijvie van Albert Heijn, die een risico vormde voor de volksgezondheid. Over het geheel genomen zijn groenten als spinazie, courgette en ijsbergsla juist behoorlijk schoon vergeleken met andere landen. Nederlandse aardbeien doen wel slecht: in elk bakje aardbeien trof de nVWA gemiddeld 4,3 gifsoorten aan.
Plus scoort het best
De prijs voor de schoonste supermarkt in 2010 gaat naar Plus. In de vorige Gifmeter lag bij deze super nog 70 procent groente en fruit mét gif, nu is dat gedaald naar 57 procent. Albert Heijn scoort in 2010 het laagst. Bij de grootste supermarkt van het land vond de nVWA resten van bestrijdingsmiddelen op 69 procent van de producten. Juist van de marktleider mag je verwachten dat ze doorlopend de toon zetten als het gaat om schone groenten en fruit.
Gifvrij eten?
Kiwi's staan al drie jaar in de top drie van het schoonste fruit, met gemiddeld één bestrijdingsmiddel per twee kiwi's. Kiwiland bij uitstek Nieuw-Zeeland staat dan ook met glans op nummer 1 in de Gifmeterlijst van schoonste landen. Maar de schoonste groenten doen het nog beter: op rode kool, bloemkool en spitskool wordt vrijwel nooit een bestrijdingsmiddel aangetroffen. Wilt u helemaal zeker weten dat u geen hapje gif eet bij uw aardbei of andijvie? Kies dan voor biologisch. Biologische producten bevatten geen gif.
Hoe komen we aan onze gegevens?
De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) test jaarlijks hoeveel bestrijdingsmiddelen in uw groenten en fruit zijn achtergebleven. Ze doet dit in opdracht van de overheid, maar de resultaten krijgt u slechts mondjesmaat te zien. Daarom dwingen Natuur en Milieu, Milieudefensie en foodwatch al sinds 2006 openbaarheid van de testresultaten af, via een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB). Met die gegevens stellen we voor u de Gifmeter samen.
